Ένα από τα πιο συχνά ερωτήματα που απασχολούν τόσο τους εργοδότες όσο και τους εργαζόμενους στον ιδιωτικό τομέα είναι το εάν μπορεί να καταγγελθεί η σύμβαση εργασίας (απόλυση) την περίοδο που ο μισθωτός βρίσκεται σε κανονική άδεια αναψυχής.
Η εργατική νομοθεσία θέτει σαφείς κανόνες και προστατευτικές δικλίδες, ενώ η πρόσφατη νομολογία και οι νομοθετικές ρυθμίσεις αποσαφηνίζουν πλήρως το τοπίο.
1. Η βασική απαγόρευση: Ακυρότητα της απόλυσης στην κανονική άδεια
Με βάση το θεσμικό πλαίσιο για τις ετήσιες άδειες (Α.Ν. 539/1945, όπως κωδικοποιήθηκε στο Π.Δ. 62/2025):
- Απαγορεύεται ρητά στον εργοδότη να καταγγείλει τη σύμβαση εργασίας μισθωτού κατά τη διάρκεια της κανονικής του άδειας.
- Σε περίπτωση που ο εργοδότης προχωρήσει σε απόλυση εντός αυτού του διαστήματος, η καταγγελία θεωρείται απολύτως άκυρη.
Ποιους αφορά η προστασία;
Η προστασία αυτή καλύπτει το σύνολο των εργαζομένων. Μάλιστα, με πρόσφατη νομοθετική προσθήκη (Ν. 5316/2026), αποσαφηνίστηκε ότι η προστασία από την απόλυση κατά την άδεια επεκτείνεται πλέον ρητά και στα διευθυντικά στελέχη ή πρόσωπα εμπιστοσύνης μιας επιχείρησης.
Σημαντική διευκρίνιση για άλλα είδη αδειών:
Η απαγόρευση καταγγελίας ισχύει αποκλειστικά για την κανονική άδεια αναψυχής. Δεν επεκτείνεται σε άλλες μορφές αδειών, όπως για παράδειγμα στην αναρρωτική άδεια, όπου η απόλυση υπό προϋποθέσεις μπορεί να είναι νόμιμη (όπως έχει κριθεί και από τον Άρειο Πάγο).
2. Τι ισχύει αν η απόλυση γίνει ΠΡΙΝ τη λήψη της άδειας;
Αν η εργασιακή σχέση λυθεί (με απόλυση ή οικειοθελή αποχώρηση) πριν ο εργαζόμενος προλάβει να λάβει την άδεια που δικαιούται για το τρέχον έτος, η νομοθεσία (Ν. 1346/1983) προβλέπει την καταβολή αποζημίωσης μη ληφθείσας αδείας:
- Εντός του 1ου έτους εργασίας: Ο εργαζόμενος δικαιούται αποζημίωση που αναλογεί σε 2 ημερομίσθια για κάθε μήνα απασχόλησης (ή αναλογικό κλάσμα αν η αποχώρηση γίνει μέσα στον πρώτο μήνα).
- Μετά το 1ο έτος εργασίας: Ο εργοδότης υποχρεούται να καταβάλει τις αποδοχές αδείας και το επίδομα αδείας που θα λάμβανε ο εργαζόμενος αν δεν είχε μεσολαβήσει η λύση της συνεργασίας.
3. Η εξαίρεση: Μεταφερόμενες άδειες προηγούμενων ετών
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η δικαστική απόφαση (Μον. Εφετείο Πατρών 296/2024), η οποία εξέτασε την περίπτωση απόλυσης εργαζομένου που βρισκόταν σε άδεια, η οποία όμως δεν αφορούσε το τρέχον έτος, αλλά ήταν υπόλοιπο προηγούμενων ετών που είχε συσσωρευτεί μετά από συμφωνία με τον εργοδότη.
Το δικαστήριο έκρινε ότι:
- Οι διατάξεις για την ετήσια άδεια είναι δημόσιας τάξης και η μεταφορά αδειών από έτος σε έτος είναι καταρχήν άκυρη.
- Συνεπώς, η άδεια που αφορά παλαιότερα έτη δεν διατηρεί τον νομικό χαρακτήρα της κανονικής άδειας.
- Ως εκ τούτου, η απόλυση εργαζομένου κατά τη διάρκεια λήψης τέτοιας «μεταφερόμενης» άδειας θεωρείται νόμιμη και έγκυρη.
4. Συνέπειες παράβασης & Δικαιώματα εργαζομένου
Η παραβίαση της απαγόρευσης απόλυσης κατά την κανονική άδεια συνιστά παράβαση της εργατικής νομοθεσίας και συνεπάγεται διοικητικές κυρώσεις για τον εργοδότη.
Οι εργαζόμενοι που θεωρούν ότι θίγονται τα δικαιώματά τους μπορούν να προχωρήσουν σε:
- Καταγγελία στην αρμόδια Ανεξάρτητη Αρχή Επιθεώρησης Εργασίας.
- Αναφορά στον Συνήγορο του Πολίτη.
- Επικοινωνία/Καταγγελία μέσω της τηλεφωνικής γραμμής 1555 ή της επίσημης πύλης του Υπουργείου Εργασίας.
Σύνοψη για εργοδότες & HR: Η καταγγελία σύμβασης κατά τη διάρκεια της τρέχουσας κανονικής άδειας του εργαζομένου είναι άκυρη. Για την αποφυγή νομικών εμπλοκών, οποιαδήποτε διαδικασία αποδέσμευσης πρέπει να προγραμματίζεται είτε πριν την έναρξη της άδειας (με την ανάλογη εκκαθάριση των οφειλόμενων αποδοχών αδείας) είτε μετά την επιστροφή του εργαζομένου στην εργασία του.
